Arabuluculuk, tarafların bir uyuşmazlığa tarafsız bir arabulucunun yardımıyla çözüm aradığı bir görüşme sürecidir. Arabulucu, tarafların birbirini dinlemesine ve çözüm seçeneklerini değerlendirmesine yardımcı olur. Anlaşmaya varıp varmayacaklarına taraflar karar verir.
Görüşmeden önce şu üç soruya yanıt hazırlayın. Hangi konularda uyuşmazlık var? Elinizde hangi belgeler bulunuyor? Hangi koşullarda anlaşabilirsiniz? Örneğin işçilik alacakları için toplantıya gidiyorsanız her alacak kalemini ve ilgili dönemi ayrı yazın. Kira uyuşmazlığında ise kira bedeli, tahliye tarihi ve depozito gibi konulardan hangilerinin görüşüleceğini önceden belirleyin.
İlk Görüşmeden Önce Hangi Belgeler Hazırlanmalı?
Belgeleri görüşülecek konulara göre ayırın. Olayları tarih sırasıyla gösteren kısa bir not hazırlamak, görüşmede sözleşme, yazışma veya ödeme kayıtları arasında ilgili belgeyi bulmanızı kolaylaştırır.
| Görüşmeye katılan taraf | Hazırlık için belge örnekleri |
|---|---|
| İşçi | İş sözleşmesi, ücret bordroları, banka ödeme kayıtları, SGK işe giriş ve işten ayrılış kayıtları, fesih bildirimi, varsa çalışma saatlerini veya izin kullanımını gösteren kayıtlar |
| İşveren | İş sözleşmesi, bordrolar, ödeme dekontları, puantaj ve izin kayıtları, fesih bildirimi ve tebliğ belgesi, varsa savunma ve feshe dayanak belgeler, görüşmeye katılacak kişinin yetki belgesi |
| Kiracı veya kiraya veren | Kira sözleşmesi ve ekleri, kira ve depozito ödeme kayıtları, ihtarnameler ve tebliğ belgeleri, ilgili yazışmalar, varsa teslim tutanağı ve taşınmazın durumunu gösteren fotoğraflar |
Belge listesini talebinize göre daraltın. Örneğin uyuşmazlık ödenmeyen kira ile ilgiliyse ay ay kira tutarını, yapılan ödemeyi ve kalan borcu gösteren bir döküm hazırlayın. Kullanılmayan yıllık izin ücreti görüşülecekse hangi yıllara ait kaç günün uyuşmazlık konusu olduğunu belirleyin. Karşı tarafın elinde bulunan belgeleri de önceden not edin.
Talepler ve Teklif Nasıl Hazırlanır?
Önce her talebi ayrı ayrı yazın. Ardından talebin dayanağını, hesaplayabildiğiniz tutarı ve karşı tarafın hangi noktaya itiraz ettiğini belirleyin. İşçilik alacaklarında kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti ve yıllık izin ücreti gibi kalemleri ayrı göstermek, hangi konuda uzlaşma sağlandığını görmenizi kolaylaştırır.
Talep ettiğiniz tutar, görüşmede sunacağınız teklif ve kabul edebileceğiniz koşullar ayrı ayrı düşünülmelidir. Örneğin taksitli ödeme teklifini değerlendirirken toplam tutarla birlikte ilk ödeme tarihine, taksitlerin vadesine ve bir taksit ödenmezse ne olacağına bakın. Tahliye görüşülüyorsa taşınmazın teslim tarihini, anahtar teslimini, o tarihe kadar yapılacak ödemeleri ve depozitonun durumunu birlikte ele alın.
İşçilik alacaklarında teklifin brüt mü net mi olduğunu, ödemenin hangi alacakları kapsadığını ve varsa önceki ödemelerin hesaba nasıl katıldığını netleştirin. Böylece taraflar aynı rakamı konuşurken farklı sonuçlar beklemez.
Arabuluculuk Görüşmesine Kimler Katılabilir?
Taraflar görüşmeye bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilir. Dava şartı arabuluculuk kapsamındaki iş uyuşmazlıklarında, işverenin yazılı belgeyle yetkilendirdiği çalışanı da işvereni temsil edebilir ve son tutanağı imzalayabilir. Temsilciyle katılım planlanıyorsa görüşmeye katılma, teklif verme ve anlaşma belgesini imzalama yetkilerinin kapsamı toplantıdan önce kontrol edilmelidir.
İlk Arabuluculuk Toplantısında Neler Konuşulur?
Arabulucu, taraflara sürecin işleyişi ve sonuçları hakkında bilgi verir. Taraflar uyuşmazlığı kendi açılarından anlatır, hangi konuların görüşüleceği belirlenir ve çözüm seçenekleri ele alınır. Görüşmeler taraflarla birlikte veya ayrı ayrı yürütülebilir. İlk toplantıda teklif vermek veya sunulan teklifi hemen kabul etmek zorunda değilsiniz. Bir hesabın ya da belgenin incelenmesi gerekiyorsa ek süre veya yeni bir görüşme isteyebilirsiniz. Dava şartı kapsamında başvuru yapılmış olsa da anlaşmaya varmak tarafların iradesine bağlıdır.
Görüşmelerde gizlilik esastır. Arabuluculuk sırasında sunulan teklifler, görüşmeyi ilerletmek için yapılan kabuller ve yalnızca arabuluculuk faaliyeti için hazırlanan belgeler, kanundaki hükümler çerçevesinde sonraki davada delil olarak kullanılamaz. Bir bordro, dekont veya kira sözleşmesi ise sırf görüşmede sunulduğu için delil niteliğini kaybetmez.
Anlaşma Sağlanırsa İmzadan Önce Neler Kontrol Edilmeli?
Görüşmede üzerinde durulan koşulların anlaşma belgesine açıkça yazıldığını kontrol edin. Ödeme kararlaştırılmışsa kimin, kime, ne kadar ve hangi tarihte ödeme yapacağı belli olmalıdır. Taksitler, teslim yükümlülükleri ve anlaşmanın kapsadığı alacaklar da metinde açıkça yer almalıdır. Taraflar, arabuluculuk sonunda üzerinde anlaştıkları hususlarda dava açamaz. Bu nedenle anlaşmanın kapsamını belirleyen ifadeler, ödeme tutarı kadar önemlidir.
Sonuç
Görüşmeye giderken yanınızda tarih sırasına göre kısa bir olay özeti, ilgili belgeler ve taleplerinizi gösteren bir liste bulundurun. Teklifleri değerlendirirken tutarın yanında vade, teslim tarihi ve anlaşmanın kapsamına da bakın. Böylece görüşmede hangi konuda karar verebileceğinizi ve hangi konuda ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzu daha kolay belirlersiniz.
Sık Sorulan Sorular
Arabuluculuk Görüşmesine Avukatsız Katılabilir miyim?
Evet. Taraflar görüşmeye bizzat katılabilir. Bir avukat aracılığıyla katılmayı tercih ederseniz vekaletnamenin kapsamını önceden kontrol edin.
Elimdeki Belgeler Eksikse Görüşmeye Katılabilir miyim?
Evet. Elinizdeki belgelerle görüşmeye katılabilir, hangi kayıtların eksik olduğunu açıklayabilirsiniz. Örneğin işverende bulunan puantaj kayıtlarının görüşmede paylaşılmasını isteyebilirsiniz. Hesaplama için ek belge gerekiyorsa bunu teklif üzerinde karar vermeden önce belirtin.
Karşı Tarafın Teklifine Toplantıda Hemen Cevap Vermem Gerekir mi?
Hayır. Teklifin kapsamını ve ödeme koşullarını incelemek için süre isteyebilirsiniz. Bir sonraki görüşmenin zamanı belirlenirken arabuluculuk sürecinin tabi olduğu süreler gözetilir.
Görüşmeye Katılamayacaksam Ne Yapmalıyım?
Arabulucuya toplantıdan önce haber verin, mazeretinizi bildirin ve yeni tarih veya uygun bir katılım yöntemi talep edin. Dava şartı arabuluculukta ilk toplantıya geçerli mazeret olmadan katılmamanın yargılama giderlerine ilişkin sonuçları olabilir.
