Güzellik hizmeti alırken işletmenin tabelasında “merkez”, “klinik” veya benzeri bir ifade bulunması, o yerde her türlü estetik işlemin yapılabileceğini göstermez. İşletmenin ruhsatı, uygulayıcının mesleki yetkisi ve yapılacak işlemin niteliği birlikte kontrol edilmelidir.
Güzellik salonlarında sunulan kozmetik bakım hizmetleri ile sağlık kuruluşlarında yapılan tıbbi estetik işlemler farklı kurallara tabidir. Bu ayrım; botoks, dolgu, epilasyon ve cilt uygulamalarının yanında, hizmetten zarar gören kişinin başvuru yollarını da etkiler.
Güzellik Salonu Sağlık Kuruluşu mudur?
Güzellik salonları sağlık kuruluşu değildir. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında yetkili idare tarafından ruhsatlandırılır. Belediyelerin yetkili olduğu yerlerde ruhsat işlemleri belediye tarafından yürütülür. Faaliyet sırasında güzellik uzmanı olan sorumlu müdür bulundurulması gerekir.
Salonlarda, mevzuatta belirlenen sınırlar içinde cilt ve vücut bakımı, makyaj, manikür, pedikür ve benzeri kozmetik hizmetler sunulabilir. Hekim çalıştırılması, salonu sağlık kuruluşuna dönüştürmez veya yasak tıbbi işlemleri serbest hâle getirmez.
“Güzellik Merkezi” İfadesi Ne Anlama Gelir?
Geçmişte güzellik ve estetik amaçlı sağlık kuruluşları için ayrı bir düzenleme bulunuyordu. Ancak bu eski ruhsatlandırma sistemi kaldırılmıştır. Bu nedenle “güzellik merkezi” tabelası taşıyan her işletmenin günümüzde ayrı bir sağlık kuruluşu statüsüne sahip olduğunu söylemek doğru değildir.
Tıbbi estetik hizmeti sunulan yerin hangi sağlık kuruluşu türünde ruhsatlandırıldığı ve hangi işlemler için yetkili olduğu araştırılmalıdır. Poliklinik veya muayenehane ruhsatı ile güzellik salonu ruhsatı aynı değildir. Güzellik salonlarının tanıtım ve tabelalarında güzellik merkezini çağrıştıracak ifadeler kullanılması da mevzuatla sınırlandırılmıştır.
Güzellik Salonlarında Hangi İşlemler Yasaktır?
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin güzellik salonlarına ilişkin hükümleri uyarınca aşağıdaki faaliyetler yasaktır:
- Lazer veya IPL kullanılarak akne, cilt yenileme, damar ya da pigmentli lezyon tedavisi gibi tıbbi işlemler yapılması ve bunların tanıtımı.
- Mezoterapi, akupunktur, lipoelektro gibi invaziv girişimler ve hekim yetkisindeki tıbbi işlemler.
- Deriye veya deri altına enjeksiyon gerektiren uygulamalar; bu kapsamda botoks ve dolgu gibi tıbbi müdahaleler.
- Beşerî tıbbi ürün veya hastalık tedavisine yönelik tavsiyeler verilmesi.
- Solaryum biriminde bronzlaştırıcı uygulamalar dışındaki işlemler.
- Cilt ve vücut bakımının gerektirdiği uygulamalar dışındaki masajlar.
- Yüzeysel bakımda yüzde 30’un üzerinde alfa hidroksi asit ve türevleriyle kimyasal veya bitkisel peeling ile mekanik peeling uygulamaları.
- Yetkili kurumların izinleri dışında kalan ürünlerin bulundurulması, kullanılması veya satılması.
Kullanılan cihaz veya ürünün kanıtlanmış etkilerinin dışında sonuç vaat eden, tüketiciyi yanıltıcı tanıtımlar da yapılamaz.
Güzellik Salonunda Lazer Epilasyon Yapılabilir mi?
Her lazer veya ışık uygulamasını aynı kapsamda değerlendirmek doğru değildir. Yönetmelik, yalnızca tüy alma amacıyla kullanılabilecek belirli cihazlar için teknik sınırlar ve mesleki belge koşulları öngörür.
Bu kapsamda 600–1200 nanometre dalga aralığındaki IPL ile yalnızca epilasyon amacıyla üretilmiş, 20 J/cm² enerji sınırını geçmeyen seri atışlı diode lazer ekipmanına ilişkin hükümler bulunur. İşlemi yapacak güzellik uzmanının gerekli mesleki belgeye sahip olması; cihazın teknik uygunluğu, bildirim ve denetim şartlarının da sağlanması gerekir.
Tüy alma işlemi için tanınan bu sınırlı imkân, akne, leke, damar veya başka hastalıkların tedavisine izin vermez. Bir cihazın “lazer” diye tanıtılması, salonda kullanılmasının hukuka uygun olduğunu kanıtlamaz; cihazın gerçek özellikleri ve kullanım amacı incelenmelidir.
Ayıplı Hizmette Ücret İadesi İstenebilir mi?
Özel bir işletmeden kişisel amaçla güzellik hizmeti alan kişi ile sağlayıcı arasındaki ilişki, koşulları varsa 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında değerlendirilir. Hizmetin kararlaştırılan biçimde sunulmaması, vaat edilen özellikleri taşımaması veya beklenen faydayı azaltan eksiklikler içermesi ayıplı hizmet oluşturabilir.
Hizmetin niteliği ve kanuni koşullar çerçevesinde yeniden görülmesi, hizmet sonucu ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımı, bedelden indirim veya sözleşmeden dönme hakları gündeme gelebilir. Yeniden ifa veya onarımın sağlayıcı için orantısız güçlük oluşturduğu durumlarda bu haklar sınırlanır. Bedensel zararla sonuçlanan bir işlemde aynı uygulamanın tekrarlanması her zaman uygun bir çözüm değildir.
Ücret iadesi ile maddi ve manevi tazminat talepleri aynı şey değildir. Koşulları bulunan tazminat talepleri ayrıca ileri sürülebilir.
Epilasyon Yanığı veya Kalıcı İz Oluşursa Ne Yapılmalı?
Öncelik sağlık hizmetine ulaşılmasıdır. Yaralanmanın ve bulguların sağlık kayıtlarına geçirilmesi, işlem ile zarar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesinde önem taşır. Şu belgelerin korunması yararlı olur:
- Sözleşme, seans formu, fatura, dekont ve ödeme belgeleri.
- İşlemi yapan kişi, tarih ve kullanılan cihaza ilişkin mevcut bilgiler.
- İşlem öncesi ve sonrasındaki fotoğraflar ile sağlık raporları.
- Yazışmalar, hizmet vaatleri ve hukuka uygun şekilde elde edilmiş diğer kayıtlar.
- Tedavi giderleri, çalışma kaybı ve diğer zararlara ilişkin belgeler.
Maddi tazminatta tedavi giderleri ve diğer kanıtlanabilen zararlar; manevi tazminatta bedensel bütünlüğe müdahalenin özellikleri değerlendirilir. Kusur, zarar ve nedensellik ilişkisi teknik inceleme gerektirebilir. Sonucun istenmediği gibi olması tek başına her durumda tazminat hakkı doğurmaz.
Şikâyet ve Dava Yolları Nelerdir?
Salon ruhsatı ve faaliyet sınırları yönünden yetkili idareye; izinsiz sağlık hizmeti şüphesinde İl Sağlık Müdürlüğüne başvuru yapılabilir. İdari denetim, tüketiciye ücret iadesi veya tazminat ödenmesini kendiliğinden sağlamaz.
Özel hizmet sağlayıcısına yönelik parasal taleplerde, uyuşmazlığın niteliği ve başvuru tarihindeki sınırlar dikkate alınarak tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolu değerlendirilir. Tüketici mahkemesinde dava açılmadan önce, istisnalar dışında dava şartı arabuluculuk gündeme gelir. Kamu sağlık hizmetlerinden kaynaklanan zararların başvuru ve görev kuralları ise farklıdır.
Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı uygulama sonucu yaralanma meydana gelmesi, koşullarına göre TCK m.89 kapsamında taksirle yaralama yönünden incelenebilir. Sahte unvan kullanılması veya aldatıcı davranışlarla menfaat sağlanması hâlinde dolandırıcılık ve diğer suçlar bakımından da değerlendirme yapılabilir. Her hatalı işlem ya da ruhsat eksikliği otomatik olarak dolandırıcılık sayılmaz. Ceza soruşturması ile tazminat süreci ayrı yürüyebilir.
Sonuç
Güzellik salonu ruhsatı, tıbbi müdahale yetkisi sağlamaz. Hizmet alınmadan önce ruhsat, uygulayıcının yetkisi ve işlem koşulları kontrol edilmelidir. Uyuşmazlık ortaya çıktığında ise sağlık kayıtları ve hizmet belgeleri korunarak idari denetim, ücret talebi, tazminat ve ceza başvurularının farklı koşullara bağlı olduğu gözetilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Güzellik Salonunda Botoks veya Dolgu Yaptırılabilir mi?
Bu işlemler tıbbi müdahale niteliğindedir. Güzellik salonu ruhsatı bunları yapmaya yetmez; salonda hekim bulunması da bu yasağı kaldırmaz.
“Güzellik Merkezi” Yazan Her Yer Sağlık Kuruluşu mudur?
Hayır. İşletmenin adı yerine ruhsatının hangi kuruluş türü ve faaliyetler için düzenlendiği kontrol edilmelidir.
Güzellik Salonlarında Tüm Epilasyon Cihazları Yasak mı?
Hayır. Mevzuat belirli teknik özelliklere sahip cihazlarla tüy alma işlemlerine koşullu olarak izin verir. Bu sınırlar tıbbi tedavi uygulamalarına genişletilemez.
Epilasyon Yanığında Yalnızca Ücret İadesi mi İstenebilir?
Hayır. Şartları varsa ücret talebinin yanında tedavi giderleri ve diğer maddi zararlar ile manevi tazminat da değerlendirilebilir.
İşletmeyi Şikâyet Etmek Para İadesi İçin Yeterli mi?
İdari denetim ile özel hukuk talepleri farklıdır. Ücret ve tazminat için talebin niteliğine uygun başvuru yolunun ayrıca izlenmesi gerekebilir.
