Mirasçılar Anlaşamazsa Miras Kalan Ev Nasıl Paylaşılır?

Bir ev birden fazla mirasçıya kaldığında, evin satılması, bir mirasçıya bırakılması veya kullanılmaya devam edilmesi konusunda görüş ayrılığı çıkabilir. Mirasçılardan biri evde oturmak isterken diğeri miras payının karşılığını almak isteyebilir. Bu durumda izlenecek yol, tapudaki mülkiyet türüne, mirasçıların ne üzerinde anlaşabildiğine ve terekenin tamamının mı yoksa yalnızca evin mi paylaşılacağına göre belirlenir.

Miras Kalan Ev Üzerinde Mirasçıların Hakları Nelerdir?

Birden fazla mirasçı varsa mirasın geçmesiyle birlikte miras ortaklığı oluşur. Paylaşmaya kadar mirasçılar terekeye elbirliği mülkiyetiyle sahip olur. Mirasçılık belgesinde her mirasçının miras oranı gösterilir. Örneğin belgede yazan ¼ oranı, mirasçının tereke üzerindeki hakkını gösterir. Bu oran, elbirliği mülkiyeti devam ederken evin tapusunda tek başına satabileceği bağımsız bir ¼ pay oluşturmaz. Mirasçıların evin tamamını anlaşarak satması için birlikte hareket etmeleri gerekir.

Mirasçılık belgesi ile güncel tapu kaydı bu nedenle birlikte incelenmelidir. Tapuda paylı mülkiyete geçilmişse her paydaşın taşınmaz üzerinde belirli bir payı bulunur. Bu durumda paydaş, kural olarak kendi tapu payını devredebilir. Bir payın üçüncü kişiye satılması, diğer paydaşların yasal önalım hakkını gündeme getirebilir.

Mirasçılar Anlaşırsa Ev Nasıl Paylaşılır?

Mirasçılar evi üçüncü kişiye satıp bedeli paylaşabilir veya evin bir mirasçıya bırakılması ve diğerlerine paylarının karşılığının ödenmesi konusunda anlaşabilir. Terekede başka taşınmazlar, para veya başka malvarlığı değerleri varsa bunlar da paylaşımda dikkate alınabilir. Örneğin ev bir mirasçıya, diğer taşınmaz başka bir mirasçıya bırakılabilir. Değer farkı para ödenerek dengelenebilir.

Miras paylaşma sözleşmesinin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır. Taşınmazın kime bırakılacağı, ödenecek bedel, ödeme tarihi ve tapu işlemlerinin nasıl yürütüleceği açıkça belirlenmelidir. Tapu kaydının değişmesi için ayrıca tescil işleminin tamamlanması gerekir.

Bir Mirasçı Satışa Karşı Çıkarsa Ne Olur?

Bir mirasçının karşı çıkması, evin tamamının anlaşmayla satışını engeller. Bununla birlikte, kanun veya sözleşme gereğince ortaklığı sürdürme yükümlülüğü bulunmadıkça her mirasçı paylaşma talebinde bulunabilir. Talepte bulunan mirasçının çoğunluğu sağlaması veya diğer mirasçıların onayını alması gerekmez.

Taşınmazın paylaştırılması veya ortaklığın giderilmesi için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculukta evin kime bırakılacağı, hangi bedelin ödeneceği, ödemenin ne zaman yapılacağı veya evin nasıl satılacağı görüşülebilir. Taşınmazla ilgili bir anlaşma sağlanırsa, anlaşma belgesine taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi alınması zorunludur.

Mahkeme Evin Satılmasına mı Karar Verir?

Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa uyuşmazlık sulh hukuk mahkemesine taşınabilir. İzlenecek yol, terekenin paylaşılması ile belirli bir taşınmazdaki ortaklığın giderilmesi taleplerinden hangisinin ileri sürüldüğüne göre farklılaşır.

  • Terekenin paylaşılmasında hâkim, talep üzerine terekenin tamamını ve içindeki malları birlikte değerlendirir. Koşullar elveriyorsa taşınmazların her biri bir mirasçıya bırakılır ve değer farkı para ile dengelenir.
  • Belirli bir evdeki ortaklığın giderilmesinde mahkeme, taşınmazın aynen bölünüp bölünemeyeceğini değerlendirir. Tek bir bağımsız bölümün aynen bölünmesi mümkün değilse satış yoluna gidilir. Satışın yalnızca ortaklar arasında yapılabilmesi için bütün ortakların rızası gerekir.

Evde Tek Başına Oturan Mirasçıdan Kullanım Bedeli İstenir mi?

Bir mirasçının evde tek başına oturması, diğer mirasçıların haklarını sona erdirmez. Diğer mirasçılar, taşınmazdan yararlanmalarının engellendiği gerekçesiyle ecrimisil, yani kullanım tazminatı talep edebilir. Bu talep değerlendirilirken evin hangi tarihten beri ve hangi koşullarda kullanıldığı, kullanımın daha önce kabul edilip edilmediği ve diğer mirasçıların evden yararlanmak istediklerini bildirip bildirmedikleri önem taşır.

Bu uyuşmazlıklarda özellikle intifadan men, yani diğer mirasçının taşınmazdan yararlanmak istediğini kullanıcıya bildirmesi konusu incelenir. Bu nedenle miras bırakanın ölüm tarihi, tek başına kullanım bedelinin hangi tarihten başlayacağını belirlemek için yeterli değildir. Kullanım bedeli talebi ile evin paylaştırılması ayrı hukuki taleplerdir.

Bir Mirasçı Kendi Miras Payını Devredebilir mi?

Paylaşma öncesinde bir mirasçı, terekenin tamamı veya bir kısmı üzerindeki miras payını başka bir mirasçıya yazılı sözleşmeyle devredebilir. Devir mirasçı olmayan bir üçüncü kişiye yapılıyorsa sözleşmenin noterlikçe düzenlenmesi gerekir. Üçüncü kişi bu sözleşmeyle mirasçı sıfatı veya paylaşmaya katılma yetkisi kazanmaz. Paylaşma sonunda devreden mirasçıya özgülenen payın kendisine verilmesini isteme hakkını elde eder.

Örneğin ev elbirliği mülkiyetindeyken bir mirasçının üçüncü kişiyle yaptığı miras payı devir sözleşmesi, üçüncü kişiyi doğrudan evin tapusunda paydaş yapmaz. Tapuda paylı mülkiyet kurulmuşsa belirli bir tapu payının devri, taşınmaz payı satışına ilişkin kurallara tabidir.

Sonuç

Miras kalan evin paylaşımında ilk adım, mirasçılık belgesini ve güncel tapu kaydını birlikte incelemektir. Mirasçılar anlaşırsa ev satılabilir veya diğer mirasçıların payları karşılanarak içlerinden birine bırakılabilir. Anlaşma sağlanamazsa dava öncesinde arabulucuya başvurulur. Arabuluculuk da sonuçsuz kalırsa mahkemeden istenecek çözüm, terekenin tamamının mı yoksa yalnızca evin mi paylaşılacağına göre belirlenir.

Sık Sorulan Sorular

Bir Mirasçı İstemezse Ev Hiç Satılamaz mı?

Bir mirasçı, evin tamamının anlaşmayla satılmasını engelleyebilir. Diğer mirasçılardan biri, ortaklığı sürdürme yükümlülüğü bulunmadığı sürece arabuluculuğa başvurabilir ve anlaşma sağlanamazsa mahkemeden ortaklığın giderilmesini isteyebilir.

Evde Oturan Mirasçı, Diğer Mirasçıların Paylarını Alabilir mi?

Mirasçılar evin, içinde oturan mirasçıya bırakılması ve diğerlerine paylarının karşılığının ödenmesi konusunda anlaşabilir. Evde oturmak tek başına bir satın alma önceliği sağlamaz. Ev, miras bırakan ile sağ kalan eşin birlikte yaşadığı konutsa, sağ kalan eşin Türk Medeni Kanunu’nun 652. maddesinden doğan özgüleme talebi ayrıca değerlendirilir.

Miras Kalan Ev İçin Tek Bir Mirasçı Arabulucuya Başvurabilir mi?

Evet. Bir mirasçı başvuruyu tek başına yapabilir. Evin tamamının satılması veya bir mirasçıya bırakılması konusunda anlaşma sağlanması için işlemden etkilenen tüm hak sahiplerinin anlaşmaya katılması gerekir.

Evin Satış Bedeli Mirasçılar Arasında Eşit mi Bölünür?

Satış bedeli, paylaşımda esas alınan pay oranlarına göre dağıtılır. Paylar eşitse dağılım eşit olur. Örneğin payları ½, ¼ ve ¼ olan üç kişi arasında dağıtılacak tutarın yarısı birinci kişiye, dörtte biri ikinci kişiye ve dörtte biri üçüncü kişiye düşer.

İlgili Yazılar