Arabuluculuk görüşmelerinde taraflar uyuşmazlığın tamamında anlaşabilir, yalnızca bazı konularda uzlaşabilir veya hiçbir konuda anlaşmaya varamayabilir. Anlaşma sağlanamadığında arabulucu, sürecin sonucunu gösteren son tutanağı düzenler. Bundan sonraki adımlar, uyuşmazlığın türüne ve görüşmelerde hangi taleplerin ele alındığına göre belirlenir.
Dava açmayı düşünüyorsanız öncelikle son tutanağı, arabuluculuk başvurusunu ve talebiniz için geçerli süreyi birlikte kontrol edin.
Anlaşmama Son Tutanağı Ne İşe Yarar?
Dava şartı kapsamındaki uyuşmazlıklarda son tutanak, arabuluculuk aşamasının tamamlandığını gösterir. Dava dilekçesine tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanan örneği eklenir. Arabuluculuğa başvurulmadan dava açılması, dava şartı eksikliği nedeniyle usulden ret sonucunu doğurur.
Son tutanak, taraflardan hangisinin haklı olduğunu belirlemez. Mahkeme, ileri sürülen talepleri ve bunları destekleyen delilleri yargılama sırasında değerlendirir.
Tutanağı aldığınızda taraf bilgilerinin, uyuşmazlık konusunun, görüşülen taleplerin ve sürecin sonucunun doğru yazıldığını kontrol edin.
Arabuluculukta görüşülecek talepler başvuru formunda belirtilir. Bununla birlikte, başvuru formunda yazılmamış bir talep de toplantı sırasında müzakere edilebilir. Örneğin başvuruda yalnızca kıdem tazminatı belirtilmiş olsa bile, toplantıda fazla çalışma alacağı da görüşülebilir. Bu durumda fazla çalışma alacağının görüşüldüğü ve bu konuda anlaşma sağlanıp sağlanmadığı son tutanağa açıkça yazılmalıdır. Dava hazırlığında, başvuru formuyla birlikte toplantıda ele alınan ve son tutanağa yansıtılan talepler de kontrol edilmelidir.
Anlaşma Sağlanamazsa Dava Kendiliğinden Açılır mı?
Dava açılması için hak talep eden tarafın ayrıca başvurması gerekir. Arabulucunun son tutanağı düzenlemesi, uyuşmazlığı mahkemeye taşımaz.
Bu aşamada talebin hukuki dayanağı, görevli ve yetkili mahkeme, dava süresi ve deliller belirlenir. Örneğin işçilik alacağı, işe iade ve kira uyuşmazlığı aynı dava hazırlığıyla ilerlemez. Talebin türü, uygulanacak usulü ve süreleri etkiler.
Arabuluculuktan Sonra Kaç Gün İçinde Dava Açılmalı?
Arabuluculuk sonrasında bütün uyuşmazlıklara uygulanan tek bir dava açma süresi bulunmaz. Talebin tabi olduğu zamanaşımı ve hak düşürücü süreler ayrı ayrı hesaplanır.
Dava şartı arabuluculukta, büroya başvuru ile son tutanağın düzenlenmesi arasında geçen dönemde zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Süre hesabında başvuru öncesinde geçen zaman da dikkate alınır.
İşe iade talebinde özel süre vardır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu süre, bütün işçilik alacaklarına uygulanmaz.
Bu nedenle tutanağı aldıktan sonra yalnızca “arabuluculuk bitti” bilgisini kaydetmekle yetinmeyin. Başvuru tarihi, son tutanak tarihi ve talebiniz için kalan süre üzerinden dava takvimini belirleyin.
Bazı Konularda Anlaşma Sağlanırsa Ne Olur?
Taraflar uyuşmazlığın bir bölümünde anlaşabilir. Örneğin kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti üzerinde uzlaşırken fazla çalışma alacağında anlaşamayabilir.
Bu durumda anlaşılan ve anlaşılmayan talepler belgelerde açıkça gösterilmelidir. Geçerli arabuluculuk anlaşmasıyla üzerinde uzlaşılan hususlar hakkında dava açılamaz. Anlaşma dışında kalan talepler yönünden ise ilgili dava şartları ve süreler gözetilerek dava açılır.
Anlaşma metnindeki kapsam ifadeleri bu nedenle önemlidir. Birkaç alacak kalemi için ödeme kararlaştırılırken metne daha geniş talepleri kapsayan ifadeler yazılmışsa, bunun sonucu imzadan önce değerlendirilmelidir.
Görüşmede Sunulan Teklifler Davada Kullanılabilir mi?
Arabuluculuk sırasında çözüm sağlamak amacıyla sunulan teklifler ve yapılan kabuller, kanundaki delil kullanma yasağı kapsamındadır. Örneğin uzlaşmak için ödeme teklif edilmesi, daha sonra davada tek başına borcun kabulü olarak kullanılamaz.
Buna karşılık, önceden mevcut bir banka dekontu, bordro veya kira sözleşmesi sırf arabuluculuk görüşmesinde sunulduğu için delil niteliğini kaybetmez. Bu belgeler, kendi hukuki nitelikleri çerçevesinde mahkemeye sunulur.
Dava Öncesinde Hangi Hazırlıklar Yapılmalı?
Dava hazırlığında şu belgeleri bir araya getirin.
- Arabuluculuk başvurusu ve anlaşmama son tutanağı.
- Talebin dayanağı olan sözleşme, ödeme kaydı, bildirim ve yazışmalar.
- Olayları tarih sırasıyla gösteren kısa bir açıklama.
- Talep kalemlerini ve hesaplamalarını gösteren döküm.
- Tanıkla ispatlanacak olaylar varsa bu olayları bilen kişilere ilişkin bilgiler.
Görüşmede uzlaşma için kullandığınız rakamı dava talebi olarak aynen yazmadan önce alacağın hesabını yeniden kontrol edin. Ödeme kayıtları, dönemler ve daha önce yapılan kesintiler hesap sonucunu etkileyebilir.
Sonuç
Arabuluculukta anlaşma sağlanamadığında son tutanağı alın, görüşülen talepleri kontrol edin ve dava süresini hesaplayın. Kısmi anlaşma varsa dava hazırlığını anlaşma dışında kalan konular üzerinden yapın. Belgelerin ve hesapların bu aşamada düzenlenmesi, davanın kapsamının doğru kurulmasını sağlar.
Sık Sorulan Sorular
Arabuluculukta Anlaşamadım. Dava Açmak Zorunda mıyım?
Dava açıp açmamaya siz karar verirsiniz. Talebinizi mahkeme önünde ileri sürmek istiyorsanız geçerli süreleri kaçırmadan başvurmanız gerekir.
Karşı Taraf Son Tutanağı İmzalamazsa Dava Açabilir miyim?
Taraflardan birinin imzadan kaçınması sürecin sonuçlandırılmasını tek başına engellemez. Arabulucu, imzalanmama nedenini belirterek son tutanağı imzalar. Dava açılmadan önce tutanağın usulüne uygun tamamlandığı kontrol edilir.
Arabuluculukta Reddettiğim Teklifi Sonradan Kabul Edebilir miyim?
Taraflar süreç sona erdikten sonra da yeniden görüşebilir. Ancak önceki teklifin halen geçerli olup olmadığı karşı tarafla netleştirilmelidir. Yeniden görüşülmesi, dava açma süresinin korunduğu anlamına gelmez. Süre takibi ayrıca yapılmalıdır.
Anlaşma Sağlanamaması Davayı Kaybedeceğim Anlamına Gelir mi?
Hayır. Mahkeme, tarafların iddia ve savunmalarını, delilleri ve uygulanacak hukuku değerlendirerek karar verir.
İlgili Yazılar
- Arabuluculuk Görüşmesine Nasıl Hazırlanılır? Belge ve Teklif Rehberi
- Arabuluculuk Anlaşmasını İmzalamadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?
